Çelik takı almadan önce en çok sorulan soru şu: kararır mı? Kısa cevap, 316L paslanmaz çelik kararmaz. Ama piyasadaki her "çelik" ürün 316L değil — farkı bilmek para ve hayal kırıklığı kurtarır.
316L nedir?
316L, paslanmaz çeliğin bir alaşım sınıfıdır. İçinde krom, nikel ve molibden bulunur. Buradaki molibden, çeliği tuza ve aside karşı dirençli yapan asıl bileşendir; bu yüzden 316L deniz suyuna ve tere daha dayanıklıdır. Sondaki "L" ise düşük karbon (low carbon) anlamına gelir ve kaynak yapılan bölgelerde korozyon riskini azaltır.
Halk arasında "cerrahi çelik" denmesinin sebebi bu alaşımın tıbbi implant ve cerrahi aletlerde de kullanılıyor olmasıdır. Takıda bu isim bir kalite garantisi değil, sadece alaşım sınıfına yapılan bir göndermedir.
Kararma, pas ve renk değişimi
316L çelik yüzeyinde kendiliğinden ince bir krom oksit tabakası oluşur. Bu tabaka çizildiğinde bile havayla temas edip kendini yeniler. Sonuç: normal kullanımda pas ve kararma görmezsiniz.
Yine de şu üç durumda yüzey donuklaşabilir:
- Kir ve yağ birikmesi: Kararma değil, film tabakası. Ilık suyla ve yumuşak bezle çıkar.
- Klor: Havuz suyu uzun süreli temasta yüzeyde noktacıklar bırakabilir. Havuzdan sonra durulayın.
- Kaplama aşınması: Ürün altın veya siyah kaplamalıysa aşınan kaplamanın altından çelik rengi çıkar. Bu çeliğin kararması değildir.
Bakır takıda durum tam tersidir; bakır kasıtlı olarak renk değiştirir. Sebebini bakır neden kararır yazısında anlattık.
Çelik takı suya girer mi?
Girer. Duş, yağmur ve el yıkama 316L için sorun değil. Deniz ve havuzda ise kuralı basit tutun: takıyı çıkarmanız gerekmez ama çıktıktan sonra tatlı suyla durulayın ve kurulayın. Asıl risk korozyon değil, tuz ve klorun taş yuvalarında ve zincir baklalarında birikmesidir.
Alerji yapar mı?
316L az miktarda nikel içerir, ancak nikel alaşımın içine bağlıdır ve normal kullanımda ciltle temas edecek şekilde salınmaz. Nikel alerjisi olanların büyük çoğunluğu 316L takıyı sorunsuz kullanır. Yine de bilinen ağır bir nikel alerjiniz varsa dermatoloğunuza danışın. Konunun tamamını antialerjik takı rehberimizde ele aldık.
Nasıl temizlenir?
- Ilık suya bir damla bulaşık deterjanı ekleyin.
- Takıyı 2–3 dakika bekletin, yumuşak diş fırçasıyla bakla aralarını fırçalayın.
- Bol suyla durulayıp mikrofiber bezle tamamen kurulayın.
Çamaşır suyu, tuz ruhu ve aşındırıcı toz temizleyicileri kullanmayın; bunlar koruyucu oksit tabakasına zarar verir. Kaplamalı ürünlerde fırçayı hafif tutun.
Bakır mı, çelik mi?
Bakım istemeyen, rengi sabit kalan bir parça arıyorsanız çelik; yaşayan, zamanla koyulaşan ve kişiye özel bir görünüm kazanan bir parça arıyorsanız bakır. İkisini yan yana koyduğumuz bakır mı çelik mi karşılaştırmasına göz atabilir, çelik bileklik ve çelik kolye modellerimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
316L çelik kararır mı?
Hayır. 316L paslanmaz çelik normal kullanımda kararmaz ve paslanmaz. Yüzeyde donukluk görüyorsanız bu kararma değil, kir ve yağ birikmesidir; ılık sabunlu suyla çıkar.
316L ile cerrahi çelik aynı şey mi?
Halk arasında cerrahi çelik denen malzeme genellikle 316L alaşımıdır. Bu isim bir kalite belgesi değil, alaşım sınıfına yapılan bir göndermedir.
Çelik takıyla denize girilir mi?
Girilir. Ancak çıktıktan sonra tatlı suyla durulayıp kurulamak gerekir, çünkü tuz zincir baklalarında ve taş yuvalarında birikir.
Çelik takı nikel alerjisi yapar mı?
316L az miktarda nikel içerir ama nikel alaşıma bağlıdır ve normal kullanımda salınmaz. Nikel hassasiyeti olanların çoğu 316L takıyı sorunsuz kullanır.
Çelik takı neden bazen rengini kaybediyor?
Ürün altın veya siyah kaplamalıysa zamanla kaplama aşınır ve altından çelik rengi çıkar. Bu çeliğin bozulması değil, kaplamanın yıpranmasıdır.
