Süleyman Mührü, iç içe geçmiş iki üçgenden oluşan altı köşeli yıldız ya da beş köşeli yıldız biçiminde tasvir edilen bir semboldür. Adı, İslam ve Yahudi geleneklerinde bilgeliğiyle anılan Hz. Süleyman’a atfedilir.
Sembolün kökeni
Bu sembolün kullanımı çok eskiye uzanır ve tek bir kültüre ait değildir. Anadolu’da Selçuklu ve Osmanlı dönemi taş işçiliğinde, cami süslemelerinde, çinilerde, kılıç ve kalkan işlemelerinde sıkça karşımıza çıkar. Aynı geometri farklı coğrafyalarda farklı adlarla kullanılmıştır.
Geleneksel anlatıda sembol, Hz. Süleyman’ın yüzüğüne kazınmış olduğu ve ona bilgelik kazandırdığı rivayetiyle ilişkilendirilir. Bu bir inanç ve kültür anlatısıdır.
Geleneksel olarak neyle ilişkilendirilir?
- Bilgelik ve adalet — Hz. Süleyman’ın hükümdarlığıyla özdeşleşen nitelikler.
- Denge — iç içe geçen iki üçgenin zıtlıkların birleşimini temsil ettiği yorumu yaygındır.
- Koruma — halk geleneğinde koruyucu bir işaret olarak kabul görmüştür.
Bunlar sembolün kültürel karşılıklarıdır; takıya atfedilen bir etkiden değil, yüzyıllardır süregelen bir anlam dünyasından söz ediyoruz.
Anadolu takı geleneğinde
Anadolu’da bakır ve gümüş takıcılığında Süleyman Mührü, en çok işlenen motiflerden biridir. Geometrik yapısı el işçiliğine uygundur: kalıpla ya da kalemle dövülerek metale rahatlıkla aktarılır. Bakırda özellikle güzel durur, çünkü zamanla oluşan patina motifin girintilerine yerleşerek deseni öne çıkarır.
Yüzük, bileklik, kolye
Sembol en çok yüzükte kullanılır — geleneksel anlatıyla doğrudan bağı buradan gelir. Bileklikte genellikle tekrar eden bir bordür ya da merkezde tek büyük motif olarak; kolyede ise madalyon formunda işlenir.
Koleksiyonumuzda bu motifi bakır yüzüklerde, bilekliklerde ve kolyelerde bulabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Süleyman Mührü ile Davut Yıldızı aynı şey mi?
Geometrik olarak benzerdirler ama kültürel bağlamları farklıdır. Altı köşeli yıldız birçok kültürde bağımsız olarak kullanılmıştır; anlamı kullanıldığı geleneğe göre değişir.
Beş köşeli mi altı köşeli mi olmalı?
İkisi de kullanılır. Anadolu işçiliğinde her iki forma da rastlanır.
Motif zamanla silinir mi?
Kabartma ve kazıma yüzeyin içine işlendiği için silinmez; kararma olursa temizlikle yeniden belirginleşir.
